RÖPORTAJ / S.ÇINAR / D.AYDIN  

YAŞASIN EDEBİYAT 2. KISA ÖYKÜ ile NOVELLA ve KÖŞE YAZISI YARIŞMASI seçici kurulu tarafından, 2026 yılı kısa öyküsü seçilen “Tutanaktaki Boşluk” adlı çalışmanın yazarı Zeynep Kaplan, Medya Söyleşileri köşemizde bölüm konuğumuz olarak bizlerle.

Yazarın, kısa öyküsünde ana karakterin yaşadığı psikolojik durumuna, zaman, mekân ve insan ilişkilerine derinlemesine yer vermesi, anlatım tarzıyla kahraman ile okuyucu arasında gerekli bağın kurulmasını sağlaması, aktardığı absürt bürokrasi sistemi sayesinde, kişide farkındalık duygusunu artırarak sorgulama yapılmasına öncülük etmesi, kelimeleri seçimindeki titizliği, Stefan Zweig ile Franz Kafka anısına saygıyla öyküsündeki kahramanın içsel çatışmalarını, korkularını, ruhsal bunalımlarını merkeze alması, zihinsel tempo oluşturması nedenleriyle, Zeynep Kaplan’ın  “Tutanaktaki Boşluk” çalışması, YAŞASIN EDEBİYAT 2. KISA ÖYKÜ ile NOVELLA ve KÖŞE YAZISI YARIŞMASI’nda 2026 yılı kısa öyküsü seçilmiştir.

Bu başarılı öykünün yazarıyla, yaşamı, yazarlık serüveni hakkında sohbet etmek için birlikteyiz şimdi. Medya Söyleşileri başlıyor…    

Deniz Aydın – Hoş geldiniz. Katılımınız için öncelikle teşekkür etmek isterim size. Medya Söyleşileri köşemizin özelliklerinin başında gelir. Konuğumuzu okuyucularımızla buluşturur, çalışmalarıyla ilgili söyleşiler yaparız. Köşemizin diğer özelliğiyse, konuğumuzun tüm yönlerini okurlarımızla paylaşmaktır. Adım adım başlarsak, çocukluğunuz, aileniz, çevreniz neler anlatırsınız?

Zeynep Kaplan  – Hoş bulduk Deniz Bey, edebiyatı ve anlatılan hikâyelerin ardındaki insanı merkeze alan bu köşede buluştuğumuz için teşekkür ederim.

Benim çocukluğum ve hayatı kavrama biçimim her şeyden önce emeğin ve fedakârlığın gerçeğiyle gelişti. Annemle babam ben henüz bebekken ayrıldılar, bizi erkek kardeşimle birlikte babam tek başına büyüttü. Babam yıllardır bir süpermarketin manav reyonunda çalışıyordu. Sabahın ayazından gecenin geç saatlerine kadar süren uzun vardiyalar, tezgâhta taşınan ağır kasalar, soğuk ve eve her akşam yorgunluktan tükenmiş halde dönen bir baba…

Fakat tüm o fiziksel yorgunluğuna rağmen, kapıdan içeri adım attığında yorgunluğunu unutan, kendi hayatından kısıp çocuklarına alan açmaya çalışan bir babanın emeğiyle büyüdüm. Evimiz; babam, kardeşim ve benim aramda kurulan, birbirimizin sessizliğine ve çabasına hürmet ettiğimiz çok korunaklı bir sığınaktı.

Bu evin dışına çıktığımdaysa Ankara’nın o bildik, mesafeli ve gri atmosferi karşılardı beni. Sabahın kör karanlığında bindiğim otobüslerde, metrolarda, insanların yüzlerine bakardım hep. İşe, okula ya da mesaiye yetişmeye çalışan insanların yüzündeki o donuk, yorgun ifadeyi, herkesin sanki kurmalı saat gibi aynı ritimde oradan oraya sürüklendiğini çok erken yaşta fark ettim.

Yabancılaşma dediğimiz şeyi felsefi metinlerden önce, babamın eve taşıdığı, o dinmeyen yorgunlukta ve Ankara sokaklarının o telaşlı, mekanik kalabalığında sezdim. Beni yazmaya iten ilk duygu, bu sessiz ve görünmez aşınmaya içeriden tanıklık etme ihtiyacıydı.

Sermed Çınar – Nasıl içtenlikle ifade ediyorsunuz yaşadıklarınızı. Ne güçlü sevgi bağı oluşturmuşsunuz babanız ve kardeşinizle. İnsanın ailesini sahiplenmesi, hayatına dışarıdan bakarak duygudaşlık kurması çok takdir edilesi olgunluk. Yaşadığınız zorlu sürece karşın, üstelik genç yaşınızda, farklı türlerde nasıl başardınız yazabildiniz inanılması zor? Sanki öyküde anlattığınız kişi mesai arkadaşınızmış gibi, gerçekten çok beğendiğimi söylemeliyim.

Zeynep Kaplan  – Bu güzel ve içten yorumunuz için teşekkür ederim Sermed Bey. Bürokrasi, rutinler ve tükenmişlik gibi temalar genellikle uzun yıllar kurumlarda mesai harcamış, hayatın son çeyreğine yaklaşmış insanların yazabileceği şeyler gibi düşünülür. Fakat ben meselenin yaşla değil, dikkatle ve maruz kalmakla ilgili olduğuna inanıyorum.

Bizim kuşağımız daha çocuk yaştan itibaren bitmek bilmeyen sınav maratonlarının, kuralların, formların ve şablonların arasına sıkıştırılıyor. Yani ‘kurallara uyarsan güvendesin, hata yaparsan dışarıda kalırsın’ baskısını hepimiz çok erken yaşta içselleştiriyoruz. Behçet Efendi’yi yazarken onu sadece yaşını başını almış bir devlet memuru olarak kurgulamadım. O, aslında hata yapmaktan, yanlış bir adım atmaktan o kadar çok korkan bir adam ki, sonunda yaşamaktan bütünüyle vazgeçip kâğıtların arkasına saklanıyor. Bu korku bana hiç yabancı gelmedi. Çevremde, kendi kuşağımda ya da çalışan insanlarda gözlemlediğim, o görünmez emniyet arayışını biraz büyütüp, kâğıda döktüğümde Behçet Efendi kendiliğinden ete kemiğe büründü.

Deniz Aydın –  Ben kendi adıma gizlemeden paylaşabilirim. Belki birkaç kez okudum. Burada özgün bir tür var ve bunu teknik anlamda ciddiye alan insanların görmesi mümkün. Öneriyorum, okuyacak olan herkese. Sakin, dingin, sindire sindire yaşayarak okusunlar.  Çalışmanızın, okuyucularınız hangi kuşaktan olursa olsun, edebi tercihleriniz anlamında merak uyandırtacak bir yanı var. Konusu, öykünün kahramanı ve verdiği mesajınızdan tamamen bağımsız söylüyorum. Bir an önce finaline kavuşma arzusu uyandırıyor kişide. Gelelim sizi yazmaya yönlendiren kırılma noktanıza. İlk nerede başladınız yazmaya, içinizdeki cevheri ne zaman fark ettiniz?

Zeynep Kaplan  – Yazmak benim için bir gün aniden “ben yazar olmalıyım” diyerek başlayan bir süreç olmadı. Aksine, dünyayla baş edebilmek için kendiliğinden devreye giren bir savunma mekanizmasıydı. Çocukluğumdan beri çevremde olup biteni sessizce izleyen, detaylara takılan biriydim. İnsanların söylediklerinden çok söyleyemedikleri, yüzlerindeki o kısa duraklamalar, boşluğa dalışları hep daha çok dikkatimi çekerdi.

Kırılma noktam, içimde biriken bu gözlemleri kelimelere dökmediğimde üzerimde bir ağırlık yaptığını hissettiğim anda oldu. Zihnimin içinde dönüp duran o karmaşayı ancak kâğıda aktardığımda hayatın düzen kazandığını, sakinleştiğimi fark ettim. Başta sadece kendim için tuttuğum küçük defterler, kenara düşülen notlarım vardı. Zamanla o notlar, parçalı olmaktan çıkıp birer karaktere, birer duruma dönüşmeye başladı. Yazmam yetenek gösterisinden ziyade, hayatın o katı ve mantıklı akışına karşı, nefes alma alanımı inşa etme çabamdı.

Sermed Çınar – Geleceğe dair umut oluşturan yazarlarımız, özellikle de kadın yazarlarımız arttıkça bizler memnun oluyoruz. Edebiyatseverler hiç kuşkusuz. İletişim dili ile öykü dilini birbirinden ayırabilecek bir nitelikte yazanlaraysa ben şapka çıkarıyorum. Size böyle çapraz biçimde sorular sormak haksızlık değildir diye düşünmek istiyorum. Genç yaşta demiştim nasıl yazabildiniz diye az önce. Eklemeliyim, diğer genç yazarlarımıza örnek olması için. Okumaya, anlamaya, öykünmeye ne zaman başladınız. Bu soruma bir de üniversitenizi eklerseniz memnunluk duyarım. Nasıl bir öğrencilik yaşamınız söz konusu?

Zeynep Kaplan  – Sorularınız söyleşiye çok sahici bir ritim katıyor, bundan ancak mutluluk duyarım. Okuma serüvenim, insan ruhunun karmaşık hallerini anlama merakıyla başladı. İlk gençlik yıllarımda klasiklerin o büyük insan tahlilleriyle tanıştım, ardından sistemin karşısında ezilen, köşeye sıkışan bireyi anlatan metinlere yöneldim. Kafka’nın absürt ama bir o kadar tanıdık dünyası, Stefan Zweig’ın eserlerinde oluşturduğu karakterlerinin zihninde açtığı o derin çatlaklar ve edebiyatımızda Ahmet Hamdi Tanpınar ile Oğuz Atay’ın kurduğu o benzersiz ironi dili beni derinden sarstı. Bir yazara öykünmekten ziyade, onların insanı hangi kırılgan noktasından yakaladıklarını, o dili nasıl sabırla ördüklerini anlamaya çalıştım.

Üniversite tarafına gelirsek Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği son sınıf öğrencisiyim. Dışarıdan bakıldığında edebiyatla mühendislik taban tabana zıt görünür. Öğrencilik hayatım diferansiyel denklemler, optimizasyon modelleri, simülasyonlar ve olasılık hesaplarıyla, yani oldukça teknik bilgiler ve uygulamalarla dolu, oldukça yoğun ve tempolu geçiyor. Fakat ben bu iki alanı birbirini iten değil, besleyen iki gözlük gibi görüyorum. Gün boyu karmaşık sistemleri, süreç akışlarını ve verimliliği incelerken, akşam o sistemlerin içinde debelenen insanın hikâyesini yazıyorum. Mühendisliğin bana kazandırdığı kurgusal disiplin ve analitik dikkat, masaya oturup bir öykünün çatısını kurarken en büyük yardımcım oluyor.

Deniz Aydın –  Yeni nesilde gözlemlediğim bir davranış biçimi var. İstediklerini sonuna kadar direterek gerçekleştiriyor ve istemediklerini de hiçbir biçimde hayatına katmıyorlar. Öykülerinizle ilgili böyle bir seçim var mı? Hissettiğim bu farklı çalışma disiplini sizin ahenginiz olacak, ben öyle görüyorum. Meslekler ve onlara dair gerçekçi öyküler, dertler, mutluluklar, en önemlisi rutinlerin getirdiği süreklilik arz edecek sorunlar. Neler söyleyebilirsiniz bu konularda?

Zeynep Kaplan  – Yeni neslin sınır çizme ve hayatını tüketici kalıplara feda etmeme konusundaki kararlılığı doğru bir tespit. Bizler, bizden önceki kuşakların sırf alışkanlık ya da toplumsal baskı yüzünden katlandığı pek çok anlamsız rutini sorguluyoruz. Fakat benim odaklandığım nokta salt bir reddedişten öte, bu rutinlerin insanı fark ettirmeden nasıl dönüştürdüğü meselesi.

Meslekler günümüzde sadece ekmek parası kazanılan yerler değil; insanın ruhunu, dilini ve davranışlarını biçimlendiren devasa yapılar. Bir işe girdiğinizde size bir unvan, görev tanımı ve uygulanacak prosedürler verilir. Bu durum insana müthiş bir konfor sağlar. Ne yapacağınız bellidir, inisiyatif almanıza pek gerek yoktur, kurallara uyarsanız güvendesinizdir. Ancak bu konfor alanınız zaman içinde tehlikeli bir uyuşukluğa dönüşür. Hata yapma riskini sıfıra indirirken yaşamın getirdiği tüm canlılığı da kapının dışında bırakırsınız. Öykülerimde meslekleri birer dekor olarak görmekten ziyade insanın kimliğini öğüten, onu yavaş yavaş bir dişliye çeviren bu rutinlerin aynası olarak ele almayı önemsiyorum.

Sermed Çınar – Gelelim bizimle buluşmanıza. Yaşasın Edebiyat hangi biçimde sizin yaşamınıza eklendi? Ne düşündünüz katılırken? Şimdi neler düşünmektesiniz projemizle ilgili?

Zeynep Kaplan – “Tutanaktaki Boşluk” yazılıp bitmiş, çekmecede kendi sırasını bekleyen bir öyküydü.  Bir yarışmaya gönderme fikri doğduğunda doğal olarak tereddütlerim vardı çünkü genç bir yazar olarak yazdığınız şeyin popüler eğilimlere kurban gitmeden, metnin edebi ağırlığıyla değerlendirilmesini istersiniz. Yaşasın Edebiyat projesini ve seçici kurulunu incelediğimde edebiyatı gösterişe çevirmeyen, metne, kurguya ve dile samimiyetle kıymet veren bir zemin gördüm. Katılırken tek temennim, Behçet Efendi’nin o kâğıtlar arasına sıkışmış hüznünün edebiyatı ciddiye alan bir kurul tarafından fark edilmesiydi.

Bugün geriye dönüp baktığımda, projenin yalnızca bir yarışma düzenleyip kenara çekilmediğini; yazarı metniyle birlikte sahiplenen, ona gazete sayfalarında alan açan ve okurla buluşturan gerçek bir edebiyat köprüsü kurduğunu görüyorum. Bu yaklaşım, yazmaya emek veren genç kalemler için paha biçilmez bir güven kaynağı.

Deniz Aydın –  Teşekkür ediyorum kıymetli sözleriniz için. Samimiyetle belirtmeliyim “istisna” denen durumlar bir kenarda dursun, sonu önceden belli uygulamalar, moda olsun diye yapılan yarışmalar, para kapısı görülerek açılan yayın evi hizmetleri. Yazarlar kadar bence okurlar da bıktı bu işlerden. Üniversite dönemimde staj yapmıştım bir yayın evinde. Mekânı ışık olsun Enver Ağabey’i yayın evi patronları pek sevmezdi Onlarla mücadele etmekten yorulmuş ve ders kitapları basmaya başlamıştı son yıllarında. Çünkü Enver Ağabey, eli kalem tutan insanlara özenle yaklaşır, satır satır yazdıklarını çalışır ve rapor hazırlardı. Kitabı basılmaya uygun olmayan kişiler de aldıkları bilgiler nedeniyle üzülmez, kendilerini geliştirmeye devam ederlerdi. Parasını veren düdüğünü çalamazdı kısacası. Yarıştırmayı değil, geliştirmeyi severdi. Yaşasın Edebiyat projemiz de bu hedefle yazıldı, bu projeye gönül verenler de bu bilinçle hareket ediyor. Erdek Doğuş Gazetesi de elli bir yıllık meslek etiğini bu çerçevede sundu hepimize. Mutluyuz hepimiz…

Çalışmanıza gelecek olursam, seçici kurulumuz özenle inceledi tüm öyküleri. Ardından notlarını aldı ve tartışarak, konuşarak en sonunda aynı eserde birleşti. 2026 yılının kısa öyküsü sizin kaleminizden çıktı.  Ben yazar olarak ne hissettiğinizi sormak isterim. Bir yazarın eseri başarılı bulunduğunda, zihninde neler oluşur, geleceğiyle ilgili düşler mi kurar? Siz bu sonucu aldığınızda yazdığınız öyküden bağımsız hangi duyguları yaşadınız?

Zeynep Kaplan  – Seçici kurul tarafından YAŞASIN EDEBİYAT 2026 YILI EN İYİ KISA ÖYKÜ ÖDÜLÜ sahibi olarak oy birliğiyle benim seçildiğimi öğrendiğim an hissettiğim ilk şey derin bir rahatlama, hemen peşinden gelen o tatlı ağırlıktı. Masa başında yazarken tamamen tek başınasınızdır, yazdığınız cümlenin sadece sizin zihninizde mi bir anlam ifade ettiğini, yoksa dışarıda da bir kalbe dokunup dokunmayacağını kestiremezsiniz. Edebiyatın kıymetli isimlerinin o metinde buluştuğunu görmek, o yalnız masa başı saatlerimin boşa gitmediğini hissettiriyor.

Öyküden bağımsız olarak yaşadığım duyguysa büyük böbürlenmelerden ya da hayallerden çok uzaktı. İçimde daha çok sessiz bir sorumluluk hissi uyandı. Bu ödül bana bir unvan vermiş gibi değil de, ‘Doğru yoldasın, kelimelerine güven ama asla kolaya kaçma, daha çok çalış’ diyen bir işaret gibi geldi. Geleceğe dair büyük laflar etmek yerine, önümdeki beyaz kâğıda karşı duyduğum saygıyı bir kat daha artıran bir dönüm noktası oldu.

Sermed Çınar – Ben de seçilen eserinizle ilgili sormalıyım. Sonuçta onu yazandan bağımsız, satırlarınızın içinde bir yaşam, okuyucuyla buluşacak. Öykünüzle ilgili neler anlatırsınız? Nasıl karar verdiniz, hangi dönem, hangi ruh haliyle yazdınız? Biraz sizde olup biteni paylaşın okurlarımızla?

Zeynep Kaplan – Öykünün fikri zihnime çok somut bir çelişkiyle düştü: İnsan hayatı boyunca hiçbir kuralı çiğnememiş, hiçbir usulsüzlük yapmamış olabilir; peki ama bu kusursuz intizam, onun gerçekten yaşadığı anlamına gelir mi?

Bu öyküyü kaleme aldığım dönem, bir yandan mühendislik derslerinde sistem optimizasyonları ve süreç tasarımı üzerine çalıştığım, diğer yandan kurumsal dünyadaki prosedürlerin insanı nasıl kuşattığını gözlemlediğim bir zamandı.

Önüme gelen formlara, kaşelere, imzalanan tutanaklara bakarken şunu düşündüm: Her şey o kadar kuralına uygun ki, bu kuralları uygulayan insanın kendi iç sesi çoktan susmuş. Behçet Efendi böyle doğdu.

Otuz yıl boyunca tek bir gün işe geç kalmamış, tek bir satırı yanlış kaydetmemiş bir kâtibin, emekliliğin eşiğinde tutanağın kenarındaki o boşluğa bakıp kendi hayatının bomboş geçtiğini fark etme dehşeti…

Yazarken melodramdan özellikle kaçındım. Soğuk, ölçülü, bürokrasinin o gri ritmini hissettiren bir dil kurmaya çalıştım ki okur o sıkışmışlığı doğrudan kendi içinde hissetsin.

Deniz Aydın –  Sermed Çınar, hayatınıza dışarıdan bakarak duygudaşlık kurmanızı, çok takdir edilesi bir olgunluk olarak gördüğünü söylemişti. Böyle bir haliniz olduğunu düşünüyorum. Çünkü kaleminizle ilgili değerlendirmeleriniz var. Dışarıdan bir göz gibi…

“Çalışmalarında ve kurgusal metinlerinde, katı kuralların, mekanikleşen işleyişlerin ve konfor alanlarının modern insanı kendi hayatına nasıl yabancılaştırdığını irdeler. Bireyin hata yapmaktan kaçarken yaşamdan bütünüyle çekilmesini ve sistem-insan çatışmasını odağına alan yazar,  gözlemlerini organizasyonel dinamikler ve çağdaş edebiyat diliyle harmanlamaktadır. Yaşasın Edebiyat 2. Kısa Öykü Yarışması’nda en iyi kısa öykü seçilen “Tutanaktaki Boşluk”, bu izleğin bürokratik bir hafıza ve yabancılaşma zemininde somutlaştığı ilk tescilli adımıdır.”

Zeynep Kaplan, yazar olarak yazım türüne ilişkin neler anlatabilir? “Tutanaktaki Boşluk” adlı öykünüzden ayrı, genel anlamda tanımlamalar yapsanız kaleminiz ilgili, neler aktarırsınız?

Zeynep Kaplan  –  Sorunuzda alıntıladığınız o satırlar, yazarken durduğum yeri çok net tarif ediyor Deniz Bey. Kalemimin derdini tek bir kavramla özetlemem gerekirse bu kesinlikle ‘yabancılaşma’ olurdu.

İnsan, hayatın getirdiği belirsizliklerden ve incinme ihtimalinden çok korkan bir varlık. Bu korkudan kaçmak için de etrafına kurallar, unvanlar, katı rutinler ve korunaklı konfor alanları örüyor. Başlangıçta bizi korusun diye inşa ettiğimiz bu zırhlar, bir süre sonra hareket kabiliyetimizi yok eden birer hapishaneye dönüşüyor. Hata yapmayalım derken adım atmayı bırakıyoruz, eleştirilmeyelim derken sesimizi kısıyoruz.

Ben kurgularımda tam olarak bu eşiği yakalamaya çalışıyorum: İnsanın sistemin kurallarına uyum sağladıkça kendi iç sesine nasıl sağırlaştığını, organizasyonel çarkların arasında kendi özünü nasıl unuttuğunu anlatmak istiyorum. Bunu büyük sloganlarla değil; gündelik hayatın sıradan anlarında, bir evrakın kenarında ya da bir suskunluğun içinde yakalamak benim temel edebi arayışım.

Sermed Çınar – Endüstri mühendisliği öyle bir alan ki, içinde yok, yok gibi. Her durumda verimliliği hedeflemekle birlikte, insanı içine yanları görmezden gelmemiz mümkün değil. Matematik, fizik, kimya ne ararsan bu bölümün içinde bulabilirsiniz. Kusursuz olmayı önceleyen mühendislik ve insan ruhunu her yönüyle yakalamayı hedefleyen edebiyat. Mühendis olmadan değerlendirmek gerçekten de zor. Hazır siz buradasınız, buyurun değerlendirin. Neler anlatırsınız?

Zeynep Kaplan – Çok güzel noktaya değindiniz Sermed Bey. Endüstri mühendisliği, diğer mühendislik disiplinlerinden farklı olarak odağına doğrudan insan faktörünü ve insan-sistem etkileşimini koyar. Biz bir fabrikayı, bir üretim hattını veya bir hizmet sürecini incelerken ergonomiyi, insan hareketlerini, karar anlarını ve verimliliği matematiksel modellerle optimize etmeye çalışırız. Hedef bellidir: Sıfır hata, minimum kayıp, pürüzsüz akış.

Edebiyatsa tam tersine, insanın asla optimize edilemeyen, formüllere sığmayan, kusurlu ve tekinsiz tarafıyla ilgilenir. Bir çalışanın vardiyasını saniyesi saniyesine planlayabilirsiniz fakat akşam eve dönerken servis camından dışarı bakan o insanın aklından geçen kederi hiçbir denklemle hesaplayamazsınız.

Mühendislik bana sistemlerin nasıl işlediğini, o devasa iskeletin mantığını gösteriyor, edebiyat ise o iskeletin içinde nefes almaya çalışan insanın ruhunu anlamamı sağlıyor. İki alan birbirini dışlamıyor, biri kurgumun zeminindeki mimariyi ve mantıksal tutarlılığı kurarken diğeri o yapıya can suyu veriyor.

Deniz Aydın – Benim öğrencilik yıllarımda, eğitimcilerimiz ucu bizleri, çevresel tanınmalara, taşıyacak alanlardan uzak tutmak için oldukça özen gösterir, dikkatimizi tümüyle bölümümüze vermemizi isterdi. Siyasi çalkantıların fazla olduğu yıllardı, belki bundandır.

Hiç unutmam, hocamın her türlü engellemesine karşın “İçimizden biri” adlı ilk öykümle okulumda yarışmaya katılmış ikinci seçilmiştim. Ödül olarak değerli öykü yazarı Tomris Uyar’ın “Ödeşmeler” adlı eseri Halit Kıvanç elinden bana sunulduğunda, resmen ayaklarım yerden kesilmişti. İlginç olan, köy ve kent insanının irdelenmesi ve mücadelesi, toplumsal yapımızdaki değişim bu kitapta incelenirken, benim yazdığım öyküde de bu sınıfsal çatışmaya yer verilmesiydi. Bana da olan olmuş, öz eleştiri ipimin ucunu kaçırınca kentli öğrenci arkadaşlarımın hücumuna uğramıştım. Beni engellemeye çalışan hocamız da haklı çıkmıştı. Sizin okulunuzda eğitimcilerinizle ilişkileriniz nasıl? Onlar bırakın çevrenizde, sosyal medyanız sayesinde milyonlarla tanışmanız ihtimaline nasıl bakıyor. Böyle konuşmalarınız oluyor mu?..

Zeynep Kaplan – Tomris Uyar’ın Ödeşmeler’i ve Halit Kıvanç’ın elinden aldığınız o ödül hatırası edebiyat tarihimizin o çok zarif, tutkulu atmosferini ne kadar güzel hissettiriyor Deniz Bey.

Bizim bugünkü üniversite ortamımız sizin o yıllarınızdan oldukça farklı bir dinamikte işliyor. Mühendislik fakültesinde hocalarımızla ilişkilerimiz genelde son derece profesyonel bir biçimde, dersler, teknik projeler, laboratuvarlar ve sınavlar üzerinden, tamamen akademik bir zeminde yürür. Açıkçası hocalarımla bu konu üzerine, yani yazarlık serüvenim, edebiyat yarışmaları ya da sosyal medyada görünür olma ihtimalleri üzerine hiçbir diyaloğum olmadı. Bu durum biraz da benim bilinçli tercihim.

Yazmayı üniversitedeki kimliğimin veya öğrencilik hayatımın bir uzantısı olarak görmüyorum; edebiyat benim için tamamen bağımsız, kendi içimde özenle sakladığım ve koruduğum özerk bir alan. Akademik sorumluluklarımı teknik bir disiplinle yerine getirirken edebiyatı kendi sessizliğinde büyütmeyi daha sağlıklı buluyorum.

Sermed Çınar –  Bu konu açıldı madem, ben de başka bir tespitte bulunmak isterim. Gelecekte sistemle ilgili keskin eleştirilerinizin bulunduğu yazılar yazabilecek potansiyelde olduğunuza dair öngörü oluştu öykünüzü okuduğumda bende. Niye size sordum biliyor musunuz? İnsanla sistem çatışmasını ele alışınız, aralara serpiştirdiğiniz geçişler dışında, arka planda var olan büyük eleştiriniz, mesleki bir rutinin ve bu rutini yaşayan kişinin arkasına ustaca sakladığınız derin tenkitiniz.

Oyun yazarı Cevat Fehmi Başkut’un “Buzlar Çözülmeden” adlı eserini hatırladım ben birden.  Akıl hastanesinden kaçan iki kişinin öyküsünün arkasında verilen dev sistem eleştirisiydi. Merak ediyorum gelecekte neler olabilir diye. Ne söylersiniz?

Zeynep Kaplan  – Cevat Fehmi Başkut’un “Buzlar Çözülmeden” gibi tiyatromuzun mihenk taşı bir eserini hatırlatmanız benim için büyük bir onur. Orada da sistemin kaskatı kesilmiş mekanizması, dışarıdan gelen absürt bir durumla yüzleştirildiğinde çatırdamaya başlar.

Sistem eleştirisi yaparken bağıran, parmak sallayan ya da slogan atan bir dili hiçbir zaman kendime yakın bulmadım. Bence bir çarkın aksayan yönünü göstermenin en etkili yolu, o çarkı en kusursuz şekilde döndürmeye çalışan insanın iç dünyasındaki kırılmayı anlatmaktır.

Behçet Efendi örneğinde olduğu gibi sisteme tamamen boyun eğmiş bir karakterin o katı düzen altında nasıl nefessiz kaldığını göstermek, sayfalar dolusu eleştiri yazısından daha derin bir etki bırakıyor.

Gelecekte yazacağım metinlerde de bu damarın süreceğini söyleyebilirim. Çünkü yaşadığımız çağ, insanı dijital takip mekanizmalarıyla ve performans kriterleriyle giderek daha fazla kuşatıyor. İnsanın bu kuşatma altındaki sıkışmışlığını ve varoluş mücadelesini irdelemek kalemimin her zaman en temel meselesi olmaya devam edecek.

Deniz Aydın – Sermed Çınar ile aynı düşünceleri taşıyorum. Ben de okuduğumda benzer düşüncelere kapıldım. Biliyorsunuz kısa süre sonra bu projemize katkı sunan Erdek Doğuş Gazetesi içinde köşeniz olacak ve dilediğiniz alanlarda yazabileceksiniz. Öyküleriniz, serbest anlatılarınız, haydi siz devam edin, neler bekliyor okuyucularımızı?

Zeynep Kaplan  – Erdek Doğuş Gazetesi ailesine katılacak olmak ve bu değerli söyleşinin ardından gazete sütunlarında okurlarla buluşacak olmak benim için çok heyecan verici.

Köşemde okuyucuları, gündelik siyasetin sığ gürültüsünden ve hızla tükenen kısır tartışmalardan uzak yazılar bekliyor olacak. Bir yanda modern hayatın üzerimize boca ettiği o sürekli ‘hızlı ve verimli olma’ dayatmasını sorgularken diğer yanda gündelik hayatın içinde fark edilmeden geçip giden anlara, sokaklara, sessiz insan hikâyelerine ve edebiyatın zamansız sorularına yer vereceğim.

Hayatın koşturmacası içinde bir an durup nefes almayı, penceremizin önünden geçen hayata biraz daha dikkatle bakmayı öneren denemeler, serbest anlatılar kaleme alacağım. Okura yukarıdan ahkâm kesen bir dille değil, onunla aynı caddelerde yürüyen, aynı sabah ayazında otobüs bekleyen bir yol arkadaşı gibi seslenmeyi hedefliyorum.

Sermed Çınar – Ben bu kez soru sormaktan çok, son sözü size bırakırken, eminim, geleceğe miras eserler yaratacak olan bu genç arkadaşımızı, okurlarımızın önünde bir kez daha kutlamak istiyorum. Yazmaktan kesin vazgeçmemesini, her fırsatta kalemine sahip çıkmasını diliyorum. Ayrıca sabırsızlıkla gazetemizde kaleme alacağı yazıları bekliyorum. Başarılar sizinle olsun. Son satırlar sizin. Neler aktarmak istersiniz okuyucularımıza?..

Zeynep Kaplan  – Bu içten, yüreklendirici temennileriniz ve açtığınız bu kıymetli alan için hem size hem de Deniz Aydın’a teşekkür ederim. Yaşasın Edebiyat Seçici Kurulu’na ve emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum.

Okuyucularımıza son sözüm şu olabilir: Hayatın üzerimize yığdığı katı kuralların, telaşların ve mekanik mecburiyetlerin arasında kendi iç seslerini kaybetmesinler. Kendi hayatlarının tutanağında o insani boşluğu cesaretle açsınlar, çünkü insan olmanın asıl güzelliği, o kusursuz görünmeye çalışan düzenin gediklerinde saklı. Kalemime sadık kalacağıma, emeğin ve samimiyetin peşinden gitmeye devam edeceğime söz veriyorum. Sevgiyle ve edebiyatla kalın.