YAŞASIN EDEBİYAT 2. KISA ÖYKÜ ile NOVELLA ve KÖŞE YAZISI YARIŞMASI seçici kurulu tarafından başarılı bulunarak “Erdek Doğuş Gazetesi” katkılarıyla okuyucularımızla buluşturulması kararlaştırılan “Tek Dal Sardunya” adlı kısa öykünün yazarı R. Miraç Öztürk, Medya Söyleşileri köşemizde bizlerle.

Çok sayıda edebiyat dergisinde eserleri yayınlanan, şiir, öykü ve araştırma kitapları bulunan, gazeteci, yazar ve şair, R. Miraç Öztürk yaşam serüvenini, eserlerini ve bilinmeyen yönlerini bizlerle paylaştı. Medya Söyleşileri başlıyor…

Deniz Aydın – Hoş geldiniz. Katılımınız için teşekkür ederim. Bu bölümde sizinle yaşam öykünüzle birlikte edebiyat çalışmalarınızı da ele alacağız ve okurlarımızı çalışmalarınızla ilgili aydınlatacağız. Gazeteci kökenli olduğunuzu biliyorum. Genç yaşta bu mesleğe gönül verdiğinizi de. Ama dilerseniz memleketinizle başlayalım. Çocukluğunuz, aileniz, arkadaşlarınız, neler anlatırsınız?

R. Miraç Öztürk – Öncelikle gazetenizde bana insanlarla buluşma fırsatını tanıdığınız için çok teşekkür ederim. Evet, ben gazeteci kökenliyim. Bu mesleğe lise hayatımda başladım, hatta öyle ki, matbaada sabahladığım günler dahi oldu. Şimdiki gibi tam teknoloji ile çıkmıyordu gazeteler, bilenler olacaktır. Aydınger sayfalarıyla çıkarırdık. Fotoğraf makinelerimizin hafıza kartları olurdu. Az ve öz fotoğraf yakalamaya çalışırdık, çünkü kart hemen dolardı. Ses kayıt cihazlarımız eski tip kasetliydi.

Velhasıl, güzel de günlerdi. Lise hayatımdan sonra profesyonel anlamda gazeteciliğe devam ettim. Birgün, Evrensel gibi gazetelerin temsilciliğinin yanı sıra Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin uzun süre temsilciliğini yaptım. Yerel ve yaygın yayın kuruluşlarından aldığım ödüllerim var. Çok sayıda yazı dizisine, köşe yazısına imza attım.

Şu an Adalet Bakanlığı’nda memur olarak çalışıyorum, ama bir yandan da köşe yazıları ve yazı dizileri ile gazeteciliğe devam ediyorum. Tabi gazetecilik yaptım, ama çoğu zaman işsiz kaldım. Memuriyete kadar çok farklı işler yaptım. Kamyon şoförlüğü, muavinlik, bahçelerde beden işçiliği, simsarlık gibi farklı işlerde çalıştım. Bu durum da gözlem kabiliyetimi geliştirdi.

Çocukluğumla ilgili anlatabileceğim; sokak çocuklarının son nesliydik biz. Bizden sonra mahalleler yavaş yavaş yok edildi. Kaldırımları dahi göremez olduk arabalardan. Çocukları sitelerin bahçelerine hapsettik. Bizim zamanımızda erik, elma, incir, duta para vermezdi ailemiz çünkü her evin bahçesinde kesinlikle bir meyve ağacı olurdu. Çocukluğumu iyi yaşadığımı düşünüyorum.

Bu arada bir detay vermekte fayda var, ben doğumda annemi kaybettim. Bunu yıllar sonra öğrendim. Annem beni doğururken, yirmi dört yaşında vefat etmiş. Normalde öz olarak altı kardeşiz, ama benim yetiştiğim aileden bir kardeşim daha var. Beni büyüten anne ve babama buradan çok teşekkür ederim. Beni vicdanlı, dürüst, iyi bir insan olmam yolunda yetiştirdiler…

Bu manada haklarını helal etmelerini isterim. Biyolojik ailemle de tanıştım ancak ilişkilerimiz maalesef iyi değil bu anlamda. Çocukluk denince aklıma tek gelen acaba öz kardeşlerimle birlikte büyüseydim nasıl bir çocukluk yaşardım diye düşünüyorum. Onun haricinde, gerçekten bir çocuk gibi, dışarıdan eve zor giren, sokağı yaşayan çocuk olarak büyüdüm.

Sermed Çınar – Gazetecilik gündeme gelince ben ilk oradan başlamak isterim. İnsanın anlatacağı olmadan gazeteci olabileceğine inanmıyorum. Anlatacakları varsa, bu durumda “duyarlı” olma halinin “empati” kurma meziyetinin de fazla bulunduğuna inanırım. Ezcümle ülke insanı, vatanı, toprağı için anlatacakları olan kişiler gazeteci olurlar diye inanırım. Sizin başlangıç noktanız, hayata bakışınız nasıldır, neler söylemek istersiniz mesleğinizle ilgili?

R. Miraç Öztürk – Öncelikle kimliğimi her zaman açıklamaktan imtina etmeyen bir insan oldum. Hayata sosyalist bir insan olarak bakıyorum. Politik bir duruşu olması gerektiğini düşünüyorum insanların. Dolayısıyla politik bakış açısı da hayatın her yönünü belirliyor. Müziğe, edebiyata, resme, sanatın tüm dallarına bu bakış açısı sirayet ediyor.

Gazeteciliğe başlamam aslında hem bir merak süreciydi, hem “çevremde bunca yoksulluk, bunca sıkıntı, bunca sorun var ve benim bu sorunları birilerine duyurmam gerekiyor” hissiydi. Devlet memuru olmama rağmen gazeteciliğe devam ediyor olmamın nedenidir bu. Gazetecilik başka meslekler gibi değildir, hayata hep o gözle bakarsınız ve bu durum ömür boyu sürer. Bir kimliktir aslında. Ben de hayata hem politik, hem de gazetecilik gözlemleriyle bakıyorum.

Deniz Aydın – Eğitim döneminizden konuşsak biraz. Biliyorum yazan, konuşan, anlatan insanların eğitime bakışları diğer kişilere göre farklıdır. Eğitimi bir sonuç olarak görmezler, araç gibi görürler. Hedeflerine ulaşmak için bir yapı taşı gibidir okul süreci. Sizin eğitim yaşamınız nasıldı. Nasıl bir öğrencilik hayatınız olmuştu?

R. Miraç Öztürk – Ben varoş bir mahallede büyüdüm. Fakir bir mahalleydi. Dolayısıyla ilkokulu da böyle bir mahallede okudum. Sürekli sorunların yaşandığı, kavgaların eksik olmadığı bir okuldu. Mesela ilkokul hayatımdaki arkadaşlarımın birçoğu ziyan oldu. Kimi birilerine fedailik etti, kimi uyuşturucu batağına düştü, kimi sessizce kayıp gitti bu yaşamdan. Ben ve bir iki arkadaşım o okuldan dereceyle mezun olduk.

O dönem Türkiye’nin en iyi ilk beş Anadolu Lisesi’nden birisi olan Samsun Atatürk Anadolu Lisesi’ni tam puana yakın dereceyle kazandı. Gerçekten çok iyi eğitim gördüm. Hala o dönemin meyvelerini yiyorum diyebilirim.

Lisedeyken başladığım gazetecilik serüvenim nedeniyle uzun yıllar üniversiteye gitmedim, yani bilinçli tercihimdi bu. Gazetecilik okumadım, çünkü bana göre gazetecilik okulla öğrenilecek meslek değildi.

Sonraki yıllarda basın sektörünün içine düştüğü ekonomik çıkmazlar sebebiyle ben de zor günler geçirdim. Sonra KPSS’ye girip, memur oldum. Haricen, Samsun On dokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nde son sınıf öğrencisi olarak öğrenim hayatıma devam ediyorum.

Sermed Çınar – Ben gazetemizde yirmi yıla yakın süredir yazıyorum. Kurulduğu günden bu güne, yani elli bir yıldır yazılarını hiç aksatmadan okurlarıyla buluşturan yazarımız da mevcut. Kurumsalı güçlü gazetelerin ve gazetecilerin olması memnunluk verici diye düşünüyorum. Sizin gazetecilik süreciniz nasıl başladı, hangi alanlarda çalıştınız, neler yaptınız?

R. Miraç Öztürk – Bu işin her yerinde çalıştım. Sohbetin başında demiştim ya, “matbaada bile çalıştım” diye. Muhabirlikle başladım, sonra muhabirliğimi özel hale getirip, “siyaset muhabirliği” yaptım. O dönemde bazı belediye başkanlarına, siyasi parti il başkanlarına danışmanlık yaptım. Sonrasında muhabirliğin getirdiği tecrübelerle haber müdürlüğü görevini yürüttüm uzun süre. Süreçte yazı işleri müdürlüğü de yaptım.

Gazete haricinde internet sitelerinde genel yayın yönetmenliği görevi de üstlendim. Unutmadan, bir de edebiyat dergisi çalışmamız olmuştu. “Samsun Vizyon” adındaki derginin bir dönem genel yayın yönetmenliğini üstlendim. Bunların dışında çok sayıda özel röportaja imza attım, çok sayıda yazı dizisi yayınladım.

Ülkemiz tarihi açısından önemli, mübadele konusunda, sürecin Samsun’daki tarihi izlerini anlattığım yazı dizim, sonradan “Mübadelenin İzinde” ismiyle Papirüs Yayınları tarafından kitap haline getirildi. Günümüzde de çeşitli konularda yazı dizilerim ve röportajlarım devam ediyor. Haftalık olarak da çeşitli medya mecralarında köşe yazıları yazmaya çalışıyorum.

Deniz Aydın – Sermed Çınar gazetecilik deneyimlerinizi sorduğuna göre ben de diğer zengin yönlerinize değinmek isterim. Özellikle de merak ettiğim bir konudan başlayarak. Çocukluğumda yazmaya başladım ben iyi kötü kendimce yazılar yazıyorum. Mahalledeki büyüklerimiz benden farklı onlar şiir yazıyor hep. Baktım tümünün ortak konusu aşk. O zaman şiir ile aşk arasında bağ kurdum. Çocukluk hali neylersin. Aşık olunca ben de yazarım düşüncesiyle düz yazılara devam ettim.

Yıllar geçti üstünden bir türlü şiir yazamadım. Âşık oldum, sevdim, evlendim. Yok benden şiir namına ortaya bir dize çıkmadı. Haksızlık etmeyeyim, hayatımda yazdığım üç şiirim oldu. Girizgâhımdan siz notumu vermişsinizdir kuşkusuz. Nasıl olur en kısa kelimelerle en büyük duygular anlatılır, şu şiir konusunu biraz anlatım okurlarımıza?

R. Miraç Öztürk – Aslında kendimi bir şair olarak görmüyorum. Bu gerçek şairlere haksızlık olur. Evet, sıfatlarım arasında “şairlik” var mı, var. Bir şiir kitabım da var. Ama ben daha çok, öykücülüğümün ön planda olduğunu düşünüyorum. Şiir yazdım mı, evet, şiirlerim sevildi mi, evet. Hatta bana “şiiri sakın bırakma” diyenler çok oldu. Belki çok yönlülük yarattı şiir bende. Önceleri “aşk” temalı şiirler yazardım. Aşık olmakla şiir, hep yan yanadır ya, ben de öyle yapardım, aşık oldukça şiir yazardım ama yaş aldıkça
aslında şiirin sadece aşkla yazılmadığını anladım. Bir şiirimde şöyle yazmıştım, sanırım özeti olabilir bu mevzunun: “Sen gittikten sonra, şiir neye yarar…”

Sermed Çınar – Hızımızı alamadığımızı görüyorum. Ben de öykülerinizi sormak isterim. Bilinen, saygın dergilerde, gazetelerde kaleminizden çıkan değerli çalışmalarınız yer alıyor. Farklı medya mecralarında yayınlarınızın yer alması nasıl bir duygudur. Neler paylaşırsınız?

R. Miraç Öztürk – İnsan “var olduğunu” hissetmek ister. Bu varlık hali, özellikle sanatla uğraşanlar açısından hayati meseledir. Yazdığınız yazının okunması, okurlardan tepki alması, köşe yazınızın beğenilmesi, şiirinizin okunması, çektiğiniz fotoğrafın bir dergide yayımlanması, yaptığınız resmin sergilenmesi ve daha niceleri. Bunlar size, yaşam içinde “varlık” olduğunuzu ve hayata dair katkınız olduğunu hissettirir. Diğer insanlardan farklı olduğunuz duygusuna kapılırsınız. Bu dediğim yanlış anlaşılmasın, bir “kibir” ögesi değil bahsettiğim, insanın “nesne” olmadığı hissini duyumsamasıdır.

“Bu hayata ‘nesne’ olarak gelmedim, bu hayata dair söyleyeceklerim, yazacaklarım, çizeceklerim var” demektir aslında. Her bir yapıtı nedeniyle insan geri dönüş aldıkça, öyküsü okundukça, şarkısı dinlendikçe daha çok yazma hevesiyle yoğrulur.

Örneğin bu röportaj da öyle bir his. Sizler beni “değerli” bulduğunuz için bu röportajı yapıyorsunuz ve bu ister istemez beni, “doğru yoldasın, daha çok yazmalısın” şeklinde motive ediyor, içten içe kamçılıyor. O yüzden, özellikle yeni yazarlar açısından bu görünürlük çok değerli. Okurlara, her zaman için yeni yazarlara şans vermeleri, onların önünü açmaları hususunda ricada bulunabilirim sizin aracılığınızla.

Deniz Aydın – Gelelim kitaplarınıza. Şu “Kafka’ya Kırgınım” eseriniz var ya. Adıyla bile bambaşka duygular uyandırıyor insanda. Çok sayıda öykünün yer aldığı bu kitabınızla başlayalım. Diğer çalışmalarınıza da değinirseniz sevinirim…

R. Miraç Öztürk – Evet, “Kafka’ya Kırgınım” adıyla müsemma bir kitap. Ve gerçekten Kafka ile ilgili benim gerçek hayattaki “kırgınlığımı” da ifade eden bir kitap. İçinde çok katmanlı öykülerim bulunuyor. Farklı sınıflardan, farklı cinsiyetlerden, kültürlerden insanların hikâyeleri var.

Mesela az önce bahsettiğim “nesne” metaforunun isim babalarından biri “Nesne Musa” isimli öykümdür. Kafka’ya Kırgınım ilk öykü kitabım ayrıca. Okurlardan çok olumlu tepkiler aldım. Unutamadığımsa, bir arkadaşımın ağlayarak beni aramasıydı mesela. “Sen bana ne yaptın çocuk, bunlar nasıl öyküler” demişti.

Öykülerimle ilgili aldığım, en güzel eleştirilerden biri de buna benziyordu. “Öyküler gerçek” demişlerdi. Hayır, öykülerin hepsi kurgu ama okuyanlar kurguyu gerçek sanabiliyor. Bu güzel bir geri dönüş.

Kafka’ya Kırgınım adlı kitabımın ardından “Kaygısız Bir Sardunya” isimli öykü kitabım çıktı. Bu kitapta da çok geniş bir skala var. Özellikle bu kitaptaki Canşikar isimli öyküm, 292 öykü arasından birinci oldu ve ödüle layık görüldü.

Haricen, içindeki öyküler bizlerin günlük hayatında görmezden geldiği, yanından geçip gitti, “dikkate almadığı” insanların öykülerini, cümlelerini de içinde barındırıyor aslında.

Yine aynı dönemde “Tütün ve Kibrit” isimli şiir kitabım yayımlandı. Tütün ve Kibrit benim için ilklerden birisiydi. İlk kez şiir konusunda hazırladığım dosyaydı. O da gerçekten ilgi gördü. Bu anlamda okuyucularıma çok teşekkür ediyorum. Beni yazın yolculuğumda yalnız bırakmadılar.

Sermed Çınar – Öyküler, köşe yazıları, şiirler yazıyorsunuz. İster istemez, bu alanlarla ilgili etkinlikleri takip ediyorsunuz. Bizimle nasıl buluştunuz? Yaşasın Edebiyat sizin hayatınıza hangi biçimde dâhil oldu?

R. Miraç Öztürk – Yaşasın Edebiyat’ı edebiyat ve sanat yarışmalarının duyurularının yapıldığı ve sürekli takip ettiğim bir internet sitesinde gördüm ve büyük heyecanla katıldım. Sağ olsun, değerli jüriniz öykümü başarılı buldu, herkese bu anlamda teşekkür ediyorum. Sonrasında gazetenizi okudum, araştırdım, yaklaşık elli yıllık bir maziye sahip olduğunu öğrendim. Bu da benim için çok değerliydi. Tecrübeli bir gazete ekibinden böylesi bir başarı değerlendirmesi almak, benim için çok değerli ve onur verici.

Deniz Aydın – YAŞASIN EDEBİYAT 2. KISA ÖYKÜ ile NOVELLA ve KÖŞE YAZISI YARIŞMASI seçici kurulumuz tarafından “Tek Dal Sardunya” adlı öykünüz başarılı bulundu. Yakında okurlarımızla buluşacak kıymetli çalışmanız. Öykünüze değinseniz. Neler aktarırsınız?

R. Miraç Öztürk – Tek Dal Sardunya, hastane odasında umutsuzluk ile umut arasındaki ince çizgide, yaşam ile ölüm arasında arafta kalan bir kişinin, pencere önünde kendisini hiç yalnız bırakmayan “tek dal sardunyası” ile ilgili bir öykü. Sonu mutlu biten öykülerden.

Fark ettiyseniz, benim “sardunya” takıntım var. (Gülüyor) Yoğurt bidonlarında yetişen sardunyalara bayılırım. Sardunya öyle bir çiçektir ki, çıt diye kırılır, kırılır, ama kırıldığı yerden hemen yeşerir. Benim için çok değerlidir Sardunya…

Deniz Aydın – Her yazan kişinin, dönem dönem etkisinde kaldığı usta kalemler olur. Bunların yanında kendi özgün tarzını belirler ve artık okuyucular, anlatım biçiminden takip ettikleri yazarları tanımaya başlarlar. Sizin için türünüzü belirleme konusunda bu dönem, seçimleriniz ve nasıl oldu?

R. Miraç Öztürk – Benim “başucu kitaplarım” adına takip ettiğim birkaç yazar var. Sıralama yapmak ne kadar doğru olur bilemem, ama hayranlık duyduğum isimleri sizinle paylaşmak isterim. Bunların başında Oğuz Atay gelmektedir. Karakteristik yazımı beni çok etkilemiştir.

Yusuf Atılgan ekolünü de çok severim. Pessoa, Emil Michel Cioran, Sadık Hidayet, Kazancakis, Dino Buzatti, Hanry David Thoreu, Tezer Özlü ve hemşehrimiz Vedat Türkali en başta sayabileceğim isimler. Hoşuma giden, beni kavrayan yazarları okumayı severim. Başlayıp da beğenmediğim bir kitap olursa, açıkçası bu konuda hiç inatçı değilimdir.

Sermed Çınar – Haksızlık etmek istemem. Yazarlığınızın yanında gazeteciler cemiyeti temsilciliğiniz var. Bu konuda bilgilendirir misiniz bizleri?

R. Miraç Öztürk – Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin uzun süre temsilciliğini yaptım. Cemiyet harici bir örgütlenme olduğu için süreçlere müdahalesi de değişiklik gösteriyordu. Zaten bu derneğe de genelde belirli bir politik bakış açısı olan arkadaşlarımız, kısacası muhalif çizgide diyeceğimiz gazeteciler üyeydi. Üye seçimi, üye olma talebi de doğal olarak seçicilik arz ediyordu. Cemiyetler bu konuda daha homojen kurumlardır, politik süreçlere müdahaleleri daha azdır. Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin ise bu süreçlerde aktif rol oynayan bir yapıdadır, bu kararlılığını genel merkez düzeyinde devam ettirmektedir.

Deniz Aydın – Çok yönlü olduğunuzu sohbetimizde paylaştıklarınızdan anlıyorum. Ama hedef vardır ya, hani ulaşmak isteriz sonunda ve “tamam” deriz. Siz hedeflerinizle ilgili, çalışma planlarınızla ilgili neler söylersiniz? Kısa vadede, orta vadede ve belki de uzun vadede?
R. Miraç Öztürk – Açıkçası ben “vade insanı” değilim. Biraz daha anlık yaşayan bir tipim. Bu yaşam anlamında da böyle, maddi anlamda da böyle. Plan yapacak kadar sabırlı biri değilim. Bu konuda kendime kızıyorum, maalesef yapım bu. Elbette hayata dair isteklerim var. Bunlar için “şöyle büyük işler” diyemem, diyemiyorum.

Bugün sabah uyanıp yaşama katılmak bile benim gibi bir insan için başarı diyebilirim. Günler, haftalar olduğunu bilirim, yataktan dahi çıkmadığım zamanlar olurdu. Bunalımın, depresyonun, hastalığın en kötü günlerini yaşadım. Dolayısıyla bugün bir şeyler yazabilmek, günlük rutini devam ettirmek bile benim için başarı.

Sermed Çınar – Yakın zamanda okurlarımız “Tek Dal Sardunya” öykünüzle buluşacak. Son olarak okurlarımızla paylaşmak istedikleriniz nedir? Son sözü size verelim. Teşekkürler.

R. Miraç Öztürk – Öncelikle bana insanlarla buluşma, sohbet etme fırsatını verdiğiniz için teşekkür ederim. Sizlere de değerli sorularınız ve emekleriniz için ayrıca teşekkür ediyorum.

Söylemek istediğim, sanat, edebiyat maalesef günümüzde belirli bir klik, belirli bir çevre üzerinden ve maalesef maddi gücün etkisiyle yürüyor. Yazılan her şey değerli midir? Bence öyledir ve buna okuyucu karar vermelidir. Okuyucuya ulaşmak hele böylesi bir dönemde ciddi efor, ciddi çevre, ciddi PR çalışması gerektirmektedir.

Benim dileğim, bu röportajı okuyanlar nezdinde; çevrelerinde yeni şeyler yazmaya devam eden, büyük emek ve hevesle yazma yolculuğuna başlayan yazarlara destek olsunlar. Bu destek yazarın kitabını satın almak değil, okuyarak, onlara geri dönüşler sağlayarak, çevrelerine anlatarak yapsınlar. Bu yolla büyük katkılar sağlayacaklarının farkında olsunlar. Bazen küçük bir katkı, büyük şeylerin habercisi olabilir. Şimdiden tüm okuyucularımıza selamlarımı iletiyorum