Cuma, Kasım 20, 2026
Köşe YazısıManşet

Haberi Paylaşmak İçin

OKUYUCU MEKTUBU

Hüseyin GÜN

 

ATAMIZA SON VEDA

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1938 yıl Haziran ayı içinde Savarona yatı ile bir Marmara gezintisine çıkmış ve 23 Haziran 1938 günü öğleden sonra Savarona yatı ile Balıkesir ili Erdek ilçesi Çuğra kıyısı önünde demirlemişti.

Davul ve zurnaların eşiğinde sahilde toplanan kasaba halkının candan gösterilerine yatından mukabele eden Atatürk, yeni yeni kendisini rahatsız etmeye başlayan hastalığı sebebiyle karaya çıkmamıştı.

Atatürk, aynı gün donanma komutanını da kabul etmiş ve onun vasıtasıyla deniz subay ve erlerine bir mesaj göndermişti.

Gece baştan başa donatılmış bulunan Erdek ilçesi önünde demirleyen Savarona, ertesi gün İstanbul’a hareket etmişti

Bu büyük hatıranın acı tarafı, Atatürk’ün hastalığının en ızdıraplı devresinin Erdek dönüşünde başlamış olmasıdır. Daha İstanbul’a varmadan nefes darlığından ve havasızlıktan şikayet eden ATATÜRK’ün sağlık durumu gittikçe bozulmakta ve bir ay sonra 25/26 Temmuz gecesi yatta rahatsız olduğu için Dolmabahçe Sarayı’nın 71 numaralı odasına nakledilen büyük adam, bu odada fani hayata gözlerini kapatmıştır.

Bilindiği gibi büyük Gazi Mustafa Kemal Atatürk, yakalandığı amansız hastalıktan kurtulamayarak 10 kasım 1938 günü saat 09.05’te hayata gözlerini yumdu. Hastalığı danışman doktorları ile konunun uzman yabancı doktorlarının teşhisi ile siroz olarak belirlenmiştir. Atatürk’ün ölümünden sonra naaşının anıt mezar inşaatı nedeniyle uzun sürebileceği düşünülerek bir takım işlemler gerçekleştirilmiştir.

Öncelikle Hıfzısıhha Müdürü Dr. Nuri Hakkı Akansel tarafından Atatürk’ün yüzünün ve ellerinin maskları alınmıştır. Ardından o dönemde islam tetkikleri enstitüsü müdürü Ord.Prof.Dr. Şerafettin Yaltkaya hocanın imamlığında naaşı islami usullere göre yıkanılarak kefenlenmiştir. 11 Kasım günü Atatürk’ün naaşı patolog Prof.Dr. Lütfü Aksu tarafından hazırlanarak gül ağacından yapılmış kurşun kaplı bir tabuta konmuştur. Bu taşma tabutu Türk Bayrağına sarılarak muayene salonunda hazırlanan bir katafalka konulmuş ve halkın ziyaretine hazır hale getirilmiştir. 16-19 Kasım tarihleri arasında ve 19 Kasımda İstanbul’dan Ankara’ya nakil töreni yapılacağından sabah erken saatte, Ord.Prof.Dr. Mehmet Şerafettin Yaltkaya’nın imamlığında hazır bulunanlar tarafından muayene salonunda Atatürk’ün cenaze namazı kılınmıştır.

Top arabasına konulan Atatürk’ün naaşı yoğun bir kalabalıkla beraber Sarayburnu’na getirilmiştir. Buradan Atatürk’ün naaşı Yavuz Zırhlısına götürülmüş ve İzmit’e doğru yola çıkılmıştır. Bu sırada dost ve müttefik ülkelerinin katılımı ile havadan ve denizden bir uğurlama yapılmıştır.

İzmit’te törenle karaya çıkarılan Atatürk’ün naaşı, yurt içinde kullandığı özel vagona konularak tren ile Ankara’ya hareket etmiştir.

21 Kasım 1938 günü Atatürk’ün naaşı devlet töreni ile geçici kabir olarak kararlaştırılan, Etnoğrafya müzesine götürülmüştür.
Etnografiya mirzesindeki bu geçici kabir, 15 yıl boyunca bir çeşit anıtkabir görevi görmüştür. Özel günlerde buradaki geçici mezara çiçekler, çelenkler konulmuş yerli ve yabancı ziyaretçiler hatıra defterini burada yazıp imzalamışlardır.

Bundan sonra Atatürk’ün mezarının nerede yapılacağı ile ilgili olarak uluslar arası bir proje yarışması yapıldığı gibi, o zamanların Rasat Tepe’si şimdi ise Anıt Tepe de karar kılınıyor. Uluslar arası yapılan proje yarışmasında Prof.Dr. Emin Onat ile Prof. Dr. Orhan Arda bu değerli iki mimarımız projenin birincisi oluyorlar.

Anıtkabir işlemleri tamamlandıktan 15 yıl sonra Atatğrk’ün naaşı 10 kasım 1953 günü saat 09.05’te başlayan Anıtkabir’e nakil töreni, dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, İsmet İnönü, TBMM Başkanı Şükrü Saraçoğlu ve Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan hanımefendi olmak üzere, bütün mülki ve askeri erkan ile kalabalık bir halk topluluğu saat 12.55’te Cumhurbaşkanı Celal Bayar duygusal bir konuşma yaparak Atatürk toprağa verilmiştir. 10 Kasım 1953 günü saat 09.05’te etnografya müzesinde başlanan nakil töreni, saat 13.30’da defin işlemlerinin tamamlanması ile Anıtkabir’de sona ermiştir.
Atam ruhun şad olsun, mekanın cennet olsun.

HÜSEYİN GÜN
Şehit Babası


Haberi Paylaşmak İçin

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir